การรื้อถอนอาคารพาณิชย์ บ้านพักอาศัย หรือโกดังเก่าที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อนุรักษ์เมืองเก่า (เช่น เกาะรัตนโกสินทร์ชั้นใน-ชั้นนอก, ย่านเยาวราช, เมืองเก่าอยุธยา, เมืองเก่าเชียงใหม่ หรือสงขลา) มีข้อกำหนดทางกฎหมายเข้มงวดเป็นพิเศษตามพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 การใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่หรือการเจาะกระแทกที่สร้างแรงสั่นสะเทือน อาจทำให้โครงสร้างโบราณสถานข้างเคียงแตกร้าวและมีโทษทางอาญา พูนสินการโยธา เชี่ยวชาญการทำงานในเขตเมืองเก่าด้วยเทคโนโลยีควบคุมแรงสั่นสะเทือนขั้นสูง
1. กฎหมายและขั้นตอนการขออนุญาตในเขตเมืองเก่า (Fine Arts Department Approval)
นอกเหนือจากการขอใบ อ.2 ต่อสำนักงานเขตหรือเทศบาลแล้ว หากอาคารตั้งอยู่ในรัศมีคุ้มครองโบราณสถาน (Buffer Zone) หรือเป็นอาคารที่ขึ้นทะเบียนมรดกทางสถาปัตยกรรม จะต้องทำเรื่องขอความเห็นชอบจาก "กรมศิลปากร" และ "คณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า" ก่อนเริ่มการรื้อถอนทุกกรณี
2. การควบคุมระดับแรงสั่นสะเทือนอย่างเข้มงวด (PPV < 2.0 mm/s)
โบราณสถานและเจดีย์เก่าแก่มีความเปราะบางต่อคลื่นแรงสั่นสะเทือน เราติดตั้งเครื่องตรวจวัดการสั่นสะเทือน (Vibration Monitor / Seismograph) แบบเรียลไทม์ที่ฐานโบราณสถานตลอด 24 ชั่วโมง โดยกำหนดค่าความเร็วอนุภาคสูงสุด (Peak Particle Velocity - PPV) ไม่ให้เกิน 1.5 - 2.0 มม./วินาที ซึ่งเข้มงวดกว่างานก่อสร้างทั่วไปถึง 5 เท่า
3. เทคโนโลยีการรื้อถอนแบบไร้แรงสั่นสะเทือน (Non-Vibrational Deconstruction)
ห้ามใช้หัวแย็กหรือหัวเจาะกระแทกไฮดรอลิกโดยเด็ดขาด การตัดคาน เสา และพื้นคอนกรีตทั้งหมดจะใช้เทคนิค Diamond Wire Saw (เลื่อยลวดเพชร) และ Diamond Core Drill (กระบอกเจาะคอร์ริ่ง) ควบคู่กับหัวคีบบดคอนกรีตเงียบ ทำให้แทบไม่มีคลื่นความสั่นสะเทือนแผ่กระจายออกไปนอกพื้นที่
4. การอนุรักษ์เปลือกอาคารโบราณ (Façade Retention System)
ในกรณีที่เจ้าของโครงการต้องการรื้อโครงสร้างภายในเพื่อสร้างใหม่ แต่กฎหมายกำหนดให้อนุรักษ์ผนังด้านหน้าอาคารประวัติศาสตร์ไว้ เรามีทีมวิศวกรออกแบบระบบโครงถักเหล็กค้ำยันเปลือกอาคาร (Façade Retention Truss) ยึดผนังด้านนอกไว้อย่างมั่นคงตลอดการรื้อถอนโครงสร้างด้านใน
ตารางเกณฑ์เปรียบเทียบข้อกำหนดงานรื้อถอนทั่วไป vs งานรื้อถอนในเขตเมืองเก่า
| เกณฑ์การดำเนินงาน | พื้นที่ทั่วไปนอกเขตเมืองเก่า | พื้นที่อนุรักษ์เมืองเก่า / โบราณสถาน |
|---|---|---|
| หน่วยงานอนุมัติ | สำนักงานเขต / เทศบาลท้องถิ่น | สำนักงานเขต + กรมศิลปากร + คณะกรรมการเมืองเก่า |
| ขีดจำกัดแรงสั่นสะเทือน (PPV) | ไม่เกิน 10 - 20 mm/s | เข้มงวดสูงสุด ไม่เกิน 1.5 - 2.0 mm/s |
| เครื่องมือตัดโครงสร้าง | หัวเจาะแย็กกระแทก PC120/PC200 | Diamond Wire Saw + หัวคีบ Crushers ไร้กระแทก |
| การจัดการขุดดินฐานราก | ขุดถอนด้วยแบคโฮตามปกติ | มีนักโบราณคดีร่วมสำรวจชั้นดินและซากโบราณวัตถุ |