งาน **รื้อถอนอาคาร** ถือเป็นงานวิศวกรรมโยธาที่มีความซับซ้อนและมีความเสี่ยงสูง ไม่ว่าจะเป็นการรื้อถอนบ้านพักอาศัย ตึกแถว ไปจนถึงอาคารพาณิชย์และโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การรื้อถอนที่ถูกต้องไม่ได้มีเพียงการทุบทำลายให้สิ่งปลูกสร้างล้มลงเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงความปลอดภัยต่อชีวิต ทรัพย์สิน สิ่งแวดล้อม และข้อกำหนดทางกฎหมายควบคุมอาคารที่เข้มงวด บทความนี้ พูนสินการโยธา จะพาไปทำความเข้าใจถึงขั้นตอนและมาตรฐานที่จำเป็นเพื่อให้งานสำเร็จลุล่วงอย่างราบรื่น
การรื้อถอนอาคารคืออะไร? ทำไมต้องดำเนินการโดยมืออาชีพ
การ **รื้อถอนอาคาร** (Building Demolition) คือกระบวนการรื้อถอน ทำลาย หรือถอดแยกโครงสร้างสิ่งปลูกสร้างเพื่อนำพื้นที่กลับมาพัฒนาใหม่ หรือเพื่อกำจัดโครงสร้างที่หมดอายุการใช้งานและอาจเป็นอันตราย การทำงานนี้จำเป็นต้องใช้ **ผู้รับเหมาทุบตึก** ที่มีความรู้ด้านโครงสร้างวิศวกรรม มีเครื่องจักรหนักที่พร้อมใช้งาน และมีทีมงานที่มีความชำนาญสูง เนื่องจากโครงสร้างปูน คอนกรีตเสริมเหล็ก และเหล็กรูปพรรณ มีน้ำหนักและการรับแรงกดทับที่ต่างกัน การรื้อถอนที่ไร้ระบบและขาดมาตรการความปลอดภัยอาจส่งผลให้โครงสร้างถล่มโดยไม่ได้คาดคิด และสร้างความเสียหายต่อที่ดินของเพื่อนบ้านใกล้เคียง
5 ขั้นตอนการรื้อถอนอาคารตามมาตรฐานวิศวกรรมโยธา
การดำเนินงาน **รับเหมาทุบตึกรื้อถอน** ของบริษัทที่ได้มาตรฐานวิศวกรรม จะแบ่งกระบวนการทำงานออกเป็น 5 ลำดับขั้นหลัก ดังนี้:
| ขั้นตอนหลัก | รายละเอียดการดำเนินงาน | ผลลัพธ์ที่ได้ |
|---|---|---|
| 1. การสำรวจและประเมินโครงสร้าง | วิศวกรโยธาเข้าสำรวจแบบแปลนอาคาร สภาพแวดล้อมโดยรอบ ตรวจสอบสาธารณูปโภค (น้ำ, ไฟ, แก๊ส) และตรวจสอบว่ามีวัสดุอันตราย เช่น แอสเบสตอส (ใยหิน) หรือไม่ | แผนการรื้อถอนที่ปลอดภัย |
| 2. การขออนุญาตรื้อถอน | จัดเตรียมเอกสารยื่นต่อพนักงานท้องถิ่นเพื่อขอใบอนุญาตรื้อถอนอาคาร (อ.1) ตามกฎหมายควบคุมอาคาร | ใบอนุญาตถูกต้องตามกฎหมาย |
| 3. การเตรียมพื้นที่และป้องกัน | ตัดน้ำและไฟ จัดตั้งรั้วกั้นรอบบริเวณ ติดตั้งระบบป้องกันฝุ่นละอองและเศษหินกระเด็น (ตาข่ายกั้นฝุ่น - Shading Net) และเตรียมเครื่องจักรหนัก | ความปลอดภัย 100% รอบหน้างาน |
| 4. การดำเนินการรื้อถอน | ลงมือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง โดยเริ่มรื้อจากส่วนตกแต่งภายใน หลังคา พื้น คาน และเสา ตามแนวคิดวิศวกรรมย้อนกลับ (Reverse Construction) เพื่อป้องกันโครงสร้างหลักพังถล่ม | โครงสร้างเดิมถูกทำลายปลอดภัย |
| 5. การจัดเก็บและปรับพื้นที่ | คัดแยกขยะและเศษวัสดุก่อสร้าง เช่น เศษปูน เศษเหล็ก ไม้เก่า และใช้เครื่องแบคโฮเกลี่ยดินเพื่อส่งมอบที่ดินในสภาพเรียบร้อย | ที่ดินเปล่าพร้อมก่อสร้างใหม่ |
มาตรฐานการรื้อถอนอาคาร ด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม
ความปลอดภัยต่อชุมชนและเพื่อนบ้านคือหัวใจสำคัญสูงสุดของงาน **รื้อถอนอาคาร** ซึ่งผู้รับเหมาที่ดีจะต้องมีมาตรการดังต่อไปนี้:
1. การควบคุมฝุ่นละออง PM 2.5:ระหว่างการสกัดปูนและทุบตึก จะเกิดฝุ่นละอองปริมาณมาก ทีมงานต้องฉีดพ่นละอองน้ำแรงดันสูงเพื่อดักจับฝุ่นแบบเรียลไทม์ และล้อมตาข่ายสแลนรอบตัวอาคารเพื่อจำกัดขอบเขตของฝุ่นละอองไม่ให้ปลิวไปสู่ภายนอก
2. การควบคุมเสียงและแรงสั่นสะเทือน:กำหนดเวลาการทำงานที่ชัดเจนเพื่อไม่ให้รบกวนชุมชนในยามวิกาล และเลือกใช้เครื่องมือเจาะแย็กระบบไฮดรอลิกที่มีความดังและแรงสั่นสะเทือนต่ำ แทนการใช้ตุ้มเหล็กกระแทกแบบดั้งเดิมในพื้นที่ชุมชนหนาแน่น
3. การป้องกันความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE):พนักงานทุกคนต้องสวมหมวกนิรภัย (Hard Hat) รองเท้าเซฟตี้ แว่นตากันสะเก็ด และสายรัดนิรภัย (Safety Harness) เมื่อทำงานบนที่สูง เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุในพื้นที่ทำงาน
กฎหมายควบคุมอาคารและการขอยื่นใบรื้อถอน
การทำลายสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่ไม่สามารถทำได้โดยพลการ พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 กำหนดให้การ **รื้อถอนอาคาร** ต่อไปนี้ต้องทำเรื่องขอรับใบอนุญาตจากหน่วยงานปกครองท้องถิ่นก่อนเสมอ:
- อาคารที่มีความสูงตั้งแต่ 3 ชั้นขึ้นไป
- อาคารที่มีความสูงเกิน 15 เมตร และตั้งอยู่ห่างจากอาคารอื่นหรือทางสาธารณะน้อยกว่าความสูงของอาคาร
- อาคารที่มีโครงสร้างช่วงกว้าง (Span) คานยาวเกิน 5 เมตรขึ้นไป
การยื่นเอกสารต้องมีวิศวกรวิชาชีพควบคุมและลงนามยืนยันในแผนงาน การเลือกใช้บริการผู้รับเหมาที่มีวิศวกรประจำบริษัท เช่น พูนสินการโยธา จะช่วยอำนวยความสะดวกในการจัดเตรียมเอกสารและขอใบอนุญาตทุบตึกให้ถูกต้องรวดเร็ว ไม่เสี่ยงโดนสั่งระงับงานย้อนหลัง
"งานรื้อถอนที่ดีไม่ใช่แค่งานสลายโครงสร้าง แต่คือการคืนหน้าดินที่สะอาด ปลอดภัย และพร้อมสำหรับการสร้างอนาคตใหม่โดยไม่สร้างผลกระทบต่อชุมชนรอบข้าง"


![[รีวิว] รื้อถอนโครงสร้างเหล็กโกดังสินค้า - พูนสินการโยธา](/img/steel-auction-2.webp?v=104b05fc)